Pendelaar
Zoals vorige meelever aangekondigd deze week een speciaal mbt de pendelaar. Ook op de tuin met de oogst hebben we deels door deze bril gekeken, wat mooie foto’s en verwondering in het team heeft opgeleverd.
In Nederland komen zo’n achttien soorten regenwormen voor, welke ruwweg in te delen zijn in drie ecologische groepen: strooiselbewoners, bodembewoners en pendelaars. Als ‘ecosysteem engineers’ spelen regenwormen een belangrijke rol in de waterregulatie, bodemstructuur en beschikbaarheid van voedingsstoffen.
Hoe zit dat en wat maakt de pendelaar als regenworm zo bijzonder & belangrijk? Strooisel- en bodembewonende regenwormen kunnen met hun graafwerkzaamheden de bodemstructuur verbeteren en de waterinfiltratie bevorderen. Echter, waar hun verticale actieradius zich beperkt tot de bovenste ≈20 centimeter, kan een pendelende regenworm tot ruim twee meter diepte aangetroffen worden. Daarnaast zijn de verticale gangen die pendelaars creëren groter in diameter (tot ongeveer 1 cm) en meer permanent van aard. Planten profiteren hiervan door de wormengangen te gebruiken om dieper te wortelen en daarmee bij droogte van diepere grondwaterstanden gebruik te kunnen maken. Deze gangen helpen ook bij het verbeteren van de bodemstructuur door lichte verdichting op te lossen en lucht in de ondergrond te brengen. Tijdens piekbuien, die in toenemende mate voorkomen in Nederland, kunnen gangen van pendelaars bijdragen aan de waterinfiltratiesnelheid en -capaciteit van de bodem. In bodems waar pendelende regenwormen voorkomen kan de waterinfiltratie verdrievoudigen. Een unieke verdienste, die moeilijk door ander bodemleven of machines valt te evenaren.
Pendelaars zijn zeer beweeglijk en pendelen tussen het maaiveld en de ondergrond. Ze verzamelen organische materiaal wat ze hun gangen in trekken (oa gewasresten en vaste mest)en zijn mede door dit gedrag belangrijk voor de vertering van organische stoffen en het beschikbaar maken van voedingsstoffen voor het gewas/plantenleven. Het verzorgen van jaarrond beschikbaar zijn van vers en verterend materiaal is belangrijk voor hun levenscyclus: dit helpt hen om goed voort te planten en hun functies in de bodem te behouden. Daarbij zijn ze gebaat bij niet kerende grondbewerking (NKG) - spitten ipv ploegen - en een zo oppervlakkig mogelijke grondbewerking of langdurige bedekking in de vorm van grasland houdt hun gangen zoveel mogelijke in tact.
Wat leuke weetjes van deze bodemhelden:
- pendelaar, ook wel bekend als de grote blauwkopworm;
- ze leven hun hele leven lang in stabiele verticale gangen en zijn niet in contact met zonlicht - dit maakt ze grauwer gekleurd en trager dan andere wormen;
- bij een pendelaarneemt het aantal segmenten toe met het ouder worden: ze kunnen er tot ongeveer 150 segmenten hebben;
- pendelende regenwormen kunnen, in een gecontroleerde omgeving, tot 7 jaar oud worden!;
- het organisch materiaal wat ze hun gang in trekken, laten ze door bacteriën en schimmels voorsorteren;
- ze gebruiken in die zin de bodem als een soort van uitwendige pens;
- ze zijn het meest zichtbare onderdeel van het bodemleven en maken zo’n 15% uit van de totale biomassa van bodemleven onder grasland.
Een leuk vergelijk in gewicht voor de beeldvorming omdat in Nederland bij menigeen het beeld van koeien in de wei nog bekend is.
Een respectabele hoeveelheid bij elkaar, waar we graag zo goed mogelijk zorg voor dragen!
- Reni -
Agenda
|
week 7 donderdag-vrijdag-zaterdag 12-13-14 februari zaterdag 14 februari |
dubbele pakketten Gewoon markt |
|
week 8 donderdag-vrijdag-zaterdag 19-20-21 februari zaterdag 21 februari |
geen levering geen markt |
|
week 9 donderdag-vrijdag-zaterdag 26-27-28 februari zaterdag 28 februari |
geen levering geen markt |
|
week 10 donderdag-vrijdag-zaterdag 5-6-7 maart zaterdag 7 maart |
normale levering weer op de markt |
Pakket inhoud
| Deze week | |
| fruit | 1,0 kg Appel Topaz (NL), 0,8 kg Banaan (PE), 0,8 kg Peer Concorde (NL) |
| groente | 0,6 kg Aardpeer (NL), 1 bakje Kastanje champignons (NL), 1,0 kg Kleurenpeen (NL), 0,7 kg Knolselderij (HK), 1 stuk Knolvenkel (of spitskool) (ES), 0,3 kg Sjalot (HK), 1 zakje Zuurkool (NL) |
| mand vol | 0,55 kg Broccoli (ES), 1 stuk Knolvenkel (of spitskool) (ES), 1 stuk Little gem (ES), 0,7 kg Rode biet (HK), 0,7 kg Witte kool (HK), 0,5 kg Wortelpeterselie (NL), 1 zakje Zuurkool (NL) |
| Verwacht | |
| fruit | 1,0 kg Appel Natyra (NL), 0,7 kg Clementines (ES), 0,7 kg Peer Concorde (NL) |
| dubbel fruit | 1,0 kg Appel Natyra (NL), 1,0 kg Appel Pinova (NL), 0,7 kg Clementines (ES), 1,0 kg Peer Concorde (NL), 0,9 kg Sinaasappel Tarocco (IT) |
| groente | 1,0 kg Aardappel bak (HK), 1 stuk klein Groenselderij (ES), 1,0 kg Pompoen groen (HK), 0,7 kg Rode biet (NL), 1 zakje klein Wintermix (NL), 0,4 kg Witlof (NL) |
| dubbel groente | 1,0 kg Aardappel bak (HK), 2 stuk/1 stuk groot Courgette of spitskool ? (ES), 1 stuk Groenselderij (ES), 0,7 kg Knolselderij (HK), 1 stuk Paprika punt (ES), 1,2-1,4 kg Pompoen groen (HK), 0,7 kg Prei (HK), 0,8 kg Rode biet (NL), 1 zakje Wintermix (NL), 0,5 kg Witlof (NL) |
| mand vol | 1 stuk klein Bloemkool (FR), 0,6 kg Kleurenpeen (NL), 0,6 kg Pastinaak (NL), 0,5 kg Prei (HK), 0,5 kg Spruiten (HK), 1 zakje klein Wintermix (NL), 0,4 kg Witlof (NL) |
| dubbel mand vol | 1 stuk Bloemkool (FR), 1 bos Bosui (IT), 0,6 kg Kleurenpeen (NL), 1 stuk Little gem (ES), 0,7 kg Pastinaak (NL), 1 stuk klein Pompoen groen (HK), 0,5 kg Prei (HK), 0,3 kg Sjalot (HK), 0,3 kg Spinazie (IT), 0,5 kg Spruiten (HK), 1 zakje klein Wintermix (NL), 0,5 kg Witlof (NL), 0,6 kg Zoete bataat (NL) |
Aardappel-selderijtaart
De simpelste gerechten zijn vaak het lekkerst! Deze aardappeltaart bestaat uit slechts 4 hoofdingrediënten. We zijn blij dat we het recept van deze warme aardappeltaart met kruidige selderij, een zachte binnenkant en een knapperige bovenlaag met jullie mogen delen. Het komt uit het boek Bieslook & Polenta, vegetarisch koken op z’n Berlijns. De basis van de recepten: alles seizoensvers en zo onbewerkt mogelijk.
500 g knolselderij - 500 g vastkokende aardappels - 1 prei - 1 eetl olijfolie - 125 ml groentebouillon - zeezout - versgemalen zwarte peper - 1 mespunt versgeraspte nootmuskaat
Verwarm de oven voor op 200 °C (heteluchtoven 180 °C). Vet een springvorm (Ø 18 centimeter) in en bedek de bodem met bakpapier zodat je de taart er na het bakken makkelijk uit kunt halen. Schil de selderij en aardappels, en snij of schaaf ze in dunne plakjes. Snij de prei in dunne ringen. Bak knolselderij en aardappels in een scheutje olijfolie in een ruime pan. Blus af met de groentebouillon en laat 5-10 minuten op middelhoog vuur pruttelen tot het vocht door het aardappel-zetmeel is ingedikt. Breng goed op smaak met zout, peper en een beetje nootmuskaat. Verdeel de groenten over de vorm en druk goed aan. Leg de aardappel-selderijtaart op een bakplaat en schuif deze onder in de oven. Afhankelijk van de springvorm kan er tijdens het bakken vocht vrijkomen. Bak de taart 50-60 minuten, totdat de bovenste laag mooi bruin en knapperig is. Haal de aardappeltaart uit de oven en snij in de vorm in stukken. Verwijder daarna pas de ring van de springvorm.
Knolselderijfriet
1 knolselderij - een flinke scheut zonnebloem-olie of een frituurpan met olie - peper en (kruiden)zout
Snijd de knolselderij in schijven van 1 cm en schil deze. Voor frietjes de schijven in reepjes snijden. Breng een pan met water en zout aan de kook en kook de knolselderijfrietjes onge-veer 5 minuten. Haal ze uit het water en laat ze goed uitlekken. Bak de frietjes knapperig in de frituurpan of in een braadpan met wat zonne-bloemolie. Bestrooi de frietjes met kruidenzout en/of geraspte kaas. Serveer ze met yoghurt of mayonaise, een frisse salade en een graansoort.
Aardpeer of topinamboer
Dit knolletje groeit onder de grond. Hij is op vele manieren bruikbaar: gekookt als groente of kan in bijvoorbeeld stamppot de aardappel vervangen. Hij kan ook rauw geraspt met een dressing als salade gegeten worden. De smaak is nootachtig tot artisjok-‘zoetig’. De aardpeer hoeft niet geschild te worden, omdat de schil erg dun is. Afborstelen en evt knoestjes eraf snijden is voldoende.
Gestoofde Aardpeer met Kikkererwt en Rucola (Mari Maris)
Dit is een lunchgerecht voor twee, verdubbel de porties voor een avondmaaltijd. Let op: 1 uur marineren!
blikje uitgelekte kikkererwten - 250 gram pastinaak - handje rucola (of veldsla) - 12 pecannoten, gebroken - 250 a 300 g aardpeer, geschrobd, in parten, dan in plakjes van 2 mm - 2 takjes tijm, gerist - 4 el notenolie - wat boter – 1 theelepel honing - 1 citroen -1 teen knoflook, fijngehakt
Meng de notenolie met wat knoflook, de honing, een paar raspjes citroenschil en wat sap, tijm en peper en zout. Meng de plakjes aardpeer erdoor, zorg dat ze goed glanzen, dek af en laat 1 uur marineren.
Smelt vlak voor het serveren een klontje boter (of scheutje olijfolie) in een ruime pan en smoor de noten en plakjes aardpeer er 1 a 2 minuten in. Zodra ze warm zijn is het goed. De aardperen zijn door het zuur en hun dunte al gaar genoeg en de smaak van de notenolie vervliegt door lang(er) verwarmen. Proef op peper en zout.
Schep in mooi uitgewaaierde hoopjes op borden en zet er een plukje rucola/veldsla op. Wij volgden Mari's tip en serveerden dit heerlijks met: een blikje uitgelekte kikkererwten en eenvoudige pastinaakpuree, van 250 gram gekookte pastinaak.
