Hitte- & koude stress
Nu de langste dag al weer enige tijd geleden is worden de dagen en het licht al merkbaar korter. In plaats van helderblauwe hemel met zonovergoten weer en zelfs hittegolf, hebben we nu veelal Hollandse wolkenluchten met zelfs hier en daar geheel bewolkte dagen met zelfs (mot)regen. Nu al een terugblik op het verloop van het seizoen tot nu toe…
Het voorjaar en de start van de zomer was met recht een ‘hollen of in de wacht staan’. Stil hoeven we niet te staan, we kunnen altijd door met andere werkzaamheden. Bij de start van het seizoen was het enerzijds droog genoeg om het land op te kunnen de ene week; daarna vervolgens weer een week te nat en werd hierdoor landwerk (machinaal bewerken, maar ook planten en zaaien) ons onmogelijk gemaakt. Wanneer weer droog genoeg mochten we in de hoogste versnelling....de natte omstandigheden maakte daarbij ook dat de mineralisatie in de grond terugliep en de gewassen min of meer stil stonden.
Later in het seizoen met de hele warme weken werkte het juist andersom in het werk. De omstandigheden waren toen te droog om te planten: nieuwe planten zijn nog niet geworteld en komen in hele droge bovengrond terecht. De voorkeur was dan het uitstellen van het planten en het plantgoed bijeengezet goed verzorgen en van water voorzien met de zwenksproeier tot betere plantomstandigheden. Met uitplanten deden we dit vak voor vak, want waar geplant mocht water gegeven worden met dan de overige teelten ook schoon van onkruid, omdat je anders het onkruid ook mee water geeft.
Bij hele hoge temperaturen en zie je dat de gewassen ook maar gestaag groeien. Bij zowel wisselende omstandigheden van koud/nat naar warm/droog en visa versa zie je dat gewassen stress ondergaan wat er toe kan leiden dat ze het omslagpunt maken van vegetatief naar generatief > de gewasontwikkeling gaat dan richting bloei en zaadproductie. Bij bladkolen vormt zich dan een bloeistengel (raapsteel, paksoi), bij sluitkolen een pit, koolrabi gaat bollen en wordt vezeliger. Bladgewassen als andijvie, sla komen omhoog in het hart en vormen een torentje als het ware…voordat de bloeistengel daar doorheen breekt van onderen af.
Kortom: het was voor ons kijken, waarnemen, beoordelen en inschatten. Met de omslag in ontwikkeling schiet je immers snel voorbij de mooie oogstkwaliteit die wij willen waarborgen. Dan kan het zijn dat op vrijdag oogsten een mooi product in de koeling geeft in tegenstelling tot wachten na het weekend…dan komen er snel drie dagen groei/gewasontwikkeling bij namelijk en kan het gewas ruimschoots voorbij zijn oogstclimax zijn. Dat komt smaak en bewaarheid niet ten goede.
Kortom: de afgelopen tijd was een tijd van wikken & wegen, balanceren en de juiste keuzes maken!
Deels is dit ondanks de onze zorg terug te zien in de groente - de spinazie liet al wat strekking van de steel zien, de spitskolen zijn een heel stuk kleiner gebleven…de paksoi shanghai (nieuw compacter ras) heeft tot drie keer toe als een geheel bed bloemen de tuin gesierd (niks van geoogst). De tuinbonen zijn kleiner/korter van peulvrucht en hebben we jonger geoogst om er zeker van te zijn dat ze mals zouden blijven. Ook in de slalichtingen zagen we de versnelling in ontwikkeling en hebben we een hele lichting nagenoeg ondergewerkt - omdat de volgende lichting al stond te stralen op het land.
Alle geplante gele uien zijn grotendeels ook tot bloem verworden….mooi in gezicht en niet geheel zonder bestemming. Juf Anne van de Vrije School heeft op uitnodiging van mij hier bloemstelen gesneden voor het Sint Jans feest al weer enige tijd geleden - toch leuk om jullie nog te delen in woord en beeld. Een oud gebruik bij Sint Jan is elkaar met een bloemstengel van de ui ‘aan te tikken’ - als het ware een groet van verbinding - in de euforie van de zomer met zijn warmte en lange dagen, de groei, het naar buiten gaan…én dit jaar mocht in het bos helaas geen vuur gestookt worden, dus vierde de Vrije School de avond met picknick, muziek & dans en uienbloemen! Een gebruik wat in Porto in Portugal - waar Sint Jan groots gevierd wordt omdat Sint Jan de beschermheilige van de stad is - verbasterd is tot een plastic hamer. (dat hebben we vernomen van Pedro, afkomstig uit Porto en jaren terug hier lid van het tuinteam)
- Reni -
Agenda
|
zaterdag 1 augustus |
géén markt ivm vakantie |
Breid je pakket uit
Met nu volop groente van eigen tuin is ook het moment daar dat een en ander extra los is bij te bestellen.
Naast het vaste aanbod:
- Aardappel bak (oud) - 1 kg € 2,50
- Aardappelen kruimig en vast - 2,5 kg oud € 4,00
- Uien 1,5 kg € 4,00
- Aardappelen nieuwe oogst 2,5 kg € 9,00
- Aardappelen nieuwe oogst 1,0 kg € 3,75
- Basilicum (heerlijk voor pesto) € 3,00
- Komkommer € 2,50
- Courgette fijn - ca 3x200 gr € 2,50
- Tuinboon 1 kg € 4,50
Palmkool
Palmkool is een koolsoort, afkomstig uit het Middellandse zee gebied en zeer geliefd in Italië, Toscane. Hij wordt ook wel zwarte kool genoemd, Cavolo Nero, omdat hij na bereiden heel donker kleurt en is een geliefd ingrediënt voor minestrone soep. De plant kan wel 1 meter hoog worden en heeft lange smalle bladeren (vandaar de naam palmkool) die kroezen als boerenkool. De smaak is echter veel zachter en de bereiding heel eenvoudig. Zowel gekookt als in de roerbak zeer smakelijk! Ook ter vervanging in spinazie recepten te gebruiken. Strip wel eerst de rib (nerf) van de bladeren deze heeft een langere bereidingstijd. TIP: snij de nerf in 2 cm lange stukjes, fruit een ui en een teen knoflook en voeg de palmkoolnerfjes toe. Stoof ze met een deksel op de pan voor een minuut of 10. daarna kun je de gestoofde nerven verder verwerken met palmkoolbladeren.
Salade van bonen, linzen en boeren- of palmkool
100 gr bruine linzen vastkokende zoals Puy, Castelluccio
100 gr droge oogbonen of heilige boontjes cow pea, kleine witte bonen mag ook
hand olijven in ringen
bosje peterselie grof gehakt
80 - 100 gr boerenkool of palmkool
10 zongedroogde tomaten klein gehakt of in dunne reepjes
Dressing:
1 dikke teen knoflook geperst
1 verse rode peper spaanse peper, ontzaad en fijn gehakt
125 ml olijfolie
1 citroen rasp en sap
De bonen en de linzen zijn klein. De bonen misschien een half uurtje koken, de linzen iets korter. Afgieten en wegzetten. Als de zongedroogde tomaten niet uit de olie komen, maar zeer hard en droog zijn, deze even in een kommetje heet water zachter laten worden. Strek het koolblad van de dikke bladnerf. Was de bladeren goed, bij boerenkool heel goed, want in die krullen blijft altijd wel wat hangen. Rol de bladeren op en snijd ze zo dun mogelijk. De kool wordt niet gekookt of geblancheerd. Rauw.
Meng in een ruime kom de bonen, linzen, koolblad, peterselie, zongedroogde tomaten, olijven tot een mengsel. Maak de dressing door olie, knoflook, peper, citroenrasp en wat citroensap goed te mengen. Dit gaat makkelijk in een schone jampot. Het deksel erop en heel hard schudden. Proef af en eventueel citroensap erbij. (Bij ons ging al het sap er in.) Schep de salade op de borden en giet er dressing over. De dressing mag ook eerst in een pannetje worden verwarmd, maar dat hoeft niet.
Noot: In het originele recept worden bonen en linzen op het laatst gekookt, die zijn dus nog goed warm.
Pasta met pesto van cavolo nero en burrata
1 bos cavolo nero (of palmkool)
1 hand verse basilicum
klein handje Parmezaanse kaas, geraspt
scheut olijfolie
zout
wat chiliflakes
300 g pasta
zwarte peper
3 el boter
hand walnoten, grof gehakt
verse tijm
1 citroen, zest en sap
2 tenen knoflook, fijngehakt
1 of 2 ballen verse burrata
Maak een pesto in de blender van de kool, basilicum, parmezaanse kaas, olijfolie en de chilivlokken. Voeg zout en peper naar smaak toe.
Kook de pasta beetgaar in ruim kokend water. Bak ondertussen de walnoten in de boter, met de verse tijm en citroenzest. Bak tot de boter bruin is en de walnoten geroosterd. Haal de noten uit de pan. Bak de knoflook in de achtergebleven boter. Doe de pasta in de pan bij de knoflook. Voeg daar de pesto aan toe en het citroensap. Schud door elkaar. Voeg eventueel wat pastawater toe als de saus te dik blijft. Verdeel de burrata over de diepe borden. Schep daar de pasta overheen. Bestrooi met de gebakken walnoten.
Orzo-Risotto met Palmkool en Salie
4 el ricotta
300 g orzo
40 g parmezaanse kaas, geraspt
250 g kastanjechampignons
1 flinke sjalot
500 g palmkool
150 ml witte wijn
25 g roomboter
half bosje verse salie
olijfolie
2 tenen knoflook
zout, peper en bouillon
Was de palmkool en snijd in dunne repen. Snipper de sjalot en snijd de knoflook fijn. Hak de helft van de blaadjes salie fijn. Snijd de kastanjechampignons in kwarten. Verhit de helft van de roomboter in een hapjespan. Fruit hierin de sjalot, knoflook en gehakte salie drie minuten aan. Blus af met de witte wijn en voeg een scheut groentebouillon toe. Voeg de Orzo toe en laat deze het vocht opnemen. Voeg net als bij een echte risotto in enkele scheuten de rest van de bouillon toe, maar wees gerust: je hoeft niet continue met je neus erboven op te staan om te voorkomen dat het aanbakt. Bak ondertussen de champignons in de rest van de boter bruin en breng op smaak met zout en peper. Voeg als de orzo gaar is de palmkool, geraspte Parmezaan en de ricotta toe. Roer tot de palmkool is geslonken en het geheel een romige massa is. Breng op smaak met zout en peper. Serveer de risotto met de paddenstoelen en de rest van de salie.
